- e-AWB và eBL là những bước tiến quan trọng trong việc số hóa quy trình logistics toàn cầu.
- Giúp giảm thiểu rủi ro thất lạc chứng từ, tiết kiệm chi phí in ấn và lưu trữ.
- Tăng tốc độ luân chuyển thông tin, hỗ trợ thông quan nhanh chóng và minh bạch.
- Doanh nghiệp cần chuẩn bị hạ tầng công nghệ để thích nghi với tiêu chuẩn vận tải mới.
Trong kỷ nguyên số hóa, ngành logistics đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các quy trình thủ công dựa trên giấy tờ sang các giải pháp điện tử hiện đại. Hai trong số những thay đổi quan trọng nhất chính là sự ra đời và phổ biến của Vận đơn hàng không điện tử (e-AWB) và Vận đơn đường biển điện tử (eBL). Tại Viet Power Logistics (VPL), chúng tôi nhận thấy rằng việc nắm bắt các công nghệ này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
e-AWB – Tiêu chuẩn mới trong vận tải hàng không
Vận đơn hàng không điện tử (e-AWB) là phiên bản điện tử của vận đơn hàng không giấy truyền thống. Được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), e-AWB đã trở thành phương thức vận chuyển mặc định trên nhiều tuyến đường hàng không toàn cầu. Thay vì phải in ấn bộ vận đơn nhiều liên, mọi thông tin được truyền tải dưới dạng dữ liệu điện tử giữa các bên liên quan.
Việc áp dụng e-AWB mang lại những lợi ích vượt trội cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu:
- Tăng độ chính xác: Dữ liệu được nhập một lần và truyền đi trực tiếp, giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công tại các khâu trung gian.
- Tốc độ xử lý: Thông tin hàng hóa được gửi đến hãng hàng không và cơ quan hải quan ngay khi lô hàng được khởi tạo, giúp đẩy nhanh quá trình thông quan.
- Tiết kiệm chi phí: Loại bỏ chi phí in ấn, chuyển phát vận đơn giấy và không gian lưu trữ hồ sơ vật lý.
- An toàn và bảo mật: Không còn rủi ro thất lạc vận đơn trong quá trình vận chuyển, một vấn đề vốn gây ra rất nhiều phiền hà và chi phí phát sinh cho chủ hàng.
Đối với các mặt hàng nhạy cảm như hàng nguy hiểm (DG), việc sử dụng e-AWB kết hợp với các tờ khai điện tử giúp VPL kiểm soát thông tin chặt chẽ hơn, đảm bảo tuân thủ các quy định của IATA DGR một cách nhanh chóng và chính xác nhất.

eBL – Bước đột phá cho vận tải đường biển
Khác với vận tải hàng không, vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L) có một chức năng đặc biệt quan trọng: nó là chứng từ sở hữu hàng hóa. Chính vì tính chất pháp lý phức tạp này, việc chuyển đổi sang eBL diễn ra chậm hơn, nhưng đang tăng tốc nhờ khung pháp lý mới như Luật mẫu UNCITRAL về chứng từ chuyển nhượng điện tử (MLETR), Đạo luật chứng từ thương mại điện tử 2023 của Anh và cam kết của các hãng tàu thành viên DCSA hướng tới 100% eBL vào năm 2030.
eBL cho phép chuyển quyền sở hữu hàng hóa chỉ bằng một vài thao tác trên hệ thống phần mềm, thay vì phải gửi bộ vận đơn gốc qua đường bưu điện quốc tế. Điều này giải quyết được bài toán kinh điển trong vận tải biển: tàu đã cập cảng nhưng vận đơn giấy vẫn chưa đến nơi, dẫn đến phát sinh phí lưu container, lưu vỏ (DEM/DET) và phí lưu bãi.
| Đặc điểm | Vận đơn giấy truyền thống | Vận đơn điện tử (e-AWB/eBL) |
|---|---|---|
| Thời gian chuyển phát | 2-5 ngày (qua chuyển phát nhanh) | Tức thời (qua hệ thống mạng) |
| Rủi ro thất lạc | Cao, quy trình cấp lại phức tạp | Gần như bằng không |
| Chi phí quản lý | Cao (in ấn, lưu trữ, nhân sự) | Thấp (tự động hóa quy trình) |
| Tính bền vững | Sử dụng nhiều giấy | Thân thiện với môi trường |
Tác động sâu rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu
Sự thay đổi từ giấy sang điện tử không chỉ đơn thuần là thay đổi định dạng tài liệu, mà là sự thay đổi về tư duy vận hành logistics:
1. Tính minh bạch và khả năng truy xuất
Với chứng từ điện tử, chủ hàng và các đơn vị giao nhận như VPL có thể theo dõi trạng thái chứng từ theo thời gian thực. Mọi thay đổi hoặc cập nhật đều được ghi lại trên hệ thống, giúp các bên dễ dàng kiểm soát và đối soát thông tin.
2. Tối ưu hóa quy trình thông quan
Cơ quan Hải quan ngày càng khuyến khích việc truyền dữ liệu điện tử trước khi hàng đến. Việc sử dụng e-AWB và eBL giúp dữ liệu được đồng bộ hóa với hệ thống hải quan nhanh hơn, giảm thời gian kiểm tra hồ sơ và giải phóng hàng hóa sớm hơn.
3. Hỗ trợ Logistics Xanh
Giảm đáng kể lượng giấy in ấn và chuyển phát là đóng góp thiết thực của ngành vận tải vào mục tiêu bảo vệ môi trường. Đây cũng là tiêu chí mà nhiều tập đoàn lớn trên thế giới đang yêu cầu các đối tác trong chuỗi cung ứng phải thực hiện.
Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì?
Để tận dụng tối đa lợi thế của chứng từ điện tử, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam cần lưu ý một số điểm sau:
- Nâng cấp hạ tầng số: Đảm bảo hệ thống quản lý dữ liệu nội bộ có khả năng kết nối và tương thích với các nền tảng của hãng tàu, hãng hàng không và đơn vị logistics.
- Đào tạo nhân sự: Đội ngũ nhân viên xuất nhập khẩu cần làm quen với các thao tác trên phần mềm, hiểu về quy trình ký số và bảo mật thông tin.
- Lựa chọn đối tác uy tín: Làm việc với các công ty giao nhận có kinh nghiệm và am hiểu về công nghệ như VPL để được hướng dẫn chuyển đổi lộ trình số hóa một cách an toàn.
Tại Viet Power Logistics, chúng tôi chủ động cập nhật các tiêu chuẩn chứng từ điện tử mới. Đối với các lô hàng thông thường cũng như hàng nguy hiểm theo tiêu chuẩn IMDG hay IATA, chúng tôi hỗ trợ khách hàng tối đa trong việc xử lý chứng từ điện tử, đảm bảo luồng thông tin luôn thông suốt và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi tin rằng số hóa chứng từ là xu hướng tất yếu giúp doanh nghiệp vươn tầm ra biển lớn.
Số hóa không còn là lựa chọn, đó là con đường duy nhất để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn cho mọi lô hàng trong tương lai.
Nếu quý doanh nghiệp còn băn khoăn về quy trình triển khai e-AWB hay cách thức vận hành eBL cho các lô hàng sắp tới, hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia của VPL để được tư vấn giải pháp trọn gói và hiệu quả nhất.
Bài viết mang tính tham khảo, được VPL tổng hợp từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi – vui lòng liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.
