Chọn phương thức vận tải để giảm phát thải: So sánh đường biển, hàng không và đa phương thức

Logistics xanh và thách thức giảm phát thải carbon

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, khái niệm "Logistics xanh" không còn là một xu hướng nhất thời mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam. Việc giảm dấu chân carbon (carbon footprint) trong chuỗi cung ứng không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định quốc tế khắt khe mà còn nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường toàn cầu. Một trong những quyết định quan trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khí thải chính là việc lựa chọn phương thức vận tải.

Tại Viet Power Logistics (VPL), chúng tôi nhận thấy rằng mỗi phương thức vận chuyển đều có những đặc tính riêng về tốc độ, chi phí và mức độ tác động đến môi trường. Hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra chiến lược logistics bền vững.

So sánh mức độ phát thải giữa các phương thức vận tải

Lượng phát thải khí nhà kính (chủ yếu là CO2) trong vận tải thường được tính dựa trên trọng lượng hàng hóa và quãng đường di chuyển (tấn-km). Dưới đây là sự so sánh tương đối giữa các phương thức phổ biến:

Dựa trên bảng so sánh, đường biển là phương thức thân thiện với môi trường nhất khi xét trên cùng một đơn vị hàng hóa. Tuy nhiên, trong thực tế, việc lựa chọn không chỉ dựa vào chỉ số phát thải mà còn phụ thuộc vào đặc tính hàng hóa, yêu cầu về thời gian và các quy định an toàn, đặc biệt là với hàng nguy hiểm (Dangerous Goods - DG).

Đường hàng không: Tốc độ cao đi kèm phát thải lớn

Vận tải hàng không là thế mạnh của VPL, đặc biệt với các lô hàng cần gấp hoặc hàng nguy hiểm nhạy cảm về thời gian. Tuy nhiên, đây cũng là phương thức có cường độ phát thải cao nhất, gấp nhiều lần so với đường biển. Do đó, chúng tôi thường tư vấn khách hàng chỉ sử dụng đường hàng không cho các mặt hàng có giá trị cao, hàng mau hỏng hoặc các linh kiện máy móc cần xử lý sự cố khẩn cấp để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng.

Đường biển: Giải pháp bền vững cho khối lượng lớn

Với khả năng chuyên chở hàng nghìn container trên một chuyến tàu, vận tải đường biển (bao gồm cả FCL và LCL) giúp chia nhỏ lượng phát thải trên mỗi đơn vị sản phẩm xuống mức tối thiểu. Đối với các doanh nghiệp có kế hoạch sản xuất ổn định, việc chuyển dịch từ hàng không sang đường biển là cách nhanh nhất để cắt giảm đáng kể lượng phát thải carbon của toàn chuỗi cung ứng.

Vận tải đa phương thức: Giải pháp trung hòa tối ưu

Vận tải đa phương thức (Multimodal Transport) là sự kết hợp của ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau. Đây được coi là "chìa khóa" để giải quyết bài toán cân bằng giữa tốc độ và môi trường. Một ví dụ điển hình là mô hình Sea-Air (Biển - Không):

• Hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển từ cảng đi đến một cảng trung chuyển lớn (như Dubai hoặc Singapore).
• Sau đó, hàng được chuyển sang đường hàng không để bay về đích.

Mô hình này giúp giảm chi phí và lượng phát thải so với việc bay thuần túy, đồng thời vẫn đảm bảo thời gian giao hàng nhanh hơn nhiều so với việc chỉ đi đường biển. Tại VPL, chúng tôi thiết kế các lộ trình đa phương thức linh hoạt, giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi thế của từng loại hình vận tải.

Các yếu tố cần xem xét khi lựa chọn phương thức vận tải xanh

Để quyết định phương thức vận tải phù hợp nhất với mục tiêu giảm phát thải, doanh nghiệp cần xem xét các yếu tố sau:

1. Đặc tính hàng hóa: Hàng nguy hiểm (DG) thường có những hạn chế nghiêm ngặt về phương thức vận chuyển theo quy định của IATA DGR hoặc IMDG Code. Việc tuân thủ đúng quy cách đóng gói và phân loại hàng DG không chỉ đảm bảo an toàn mà còn tránh lãng phí tài nguyên do sự cố hoặc phải vận chuyển lại.
2. Kế hoạch chuỗi cung ứng: Việc dự báo chính xác nhu cầu giúp doanh nghiệp có thêm thời gian để lựa chọn đường biển thay vì phải dùng hàng không khẩn cấp.
3. Tối ưu hóa đóng gói: Giảm trọng lượng bao bì và tận dụng tối đa không gian trong container (đối với hàng LCL) giúp giảm số lượng chuyến xe/tàu cần thiết, từ đó giảm phát thải gián tiếp.
4. Lựa chọn Incoterms phù hợp: Việc hiểu rõ trách nhiệm vận tải theo Incoterms giúp doanh nghiệp chủ động chọn nhà cung cấp dịch vụ logistics có cam kết về bảo vệ môi trường.

Vai trò của Viet Power Logistics trong lộ trình Logistics bền vững

Tại Viet Power Logistics, chúng tôi không chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển mà còn đóng vai trò là nhà tư vấn chiến lược cho khách hàng. Với kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực hàng nguy hiểm và vận tải quốc tế, chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp:

"Chúng tôi tin rằng mỗi lô hàng được tối ưu hóa về lộ trình và phương thức vận tải là một bước tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt."

• Tư vấn chuyển đổi phương thức vận tải từ hàng không sang đa phương thức để giảm chi phí và phát thải.
• Xử lý chuyên nghiệp các mặt hàng khó, hàng nguy hiểm (pin lithium, hóa chất...) đảm bảo lộ trình an toàn nhất, tránh rủi ro môi trường.
• Cung cấp dịch vụ thông quan và giao nhận trọn gói door-to-door, giúp giảm thiểu các quãng đường chạy rỗng và tối ưu hóa phương tiện vận tải nội địa.

Việc lựa chọn phương thức vận tải để giảm phát thải là một quá trình đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm môi trường. VPL luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp để xây dựng những giải pháp logistics xanh, hiệu quả và an toàn.

Bài viết mang tính tham khảo, được VPL tổng hợp từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi – vui lòng liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.