- SAF là loại nhiên liệu được sản xuất từ nguyên liệu tái tạo như dầu ăn đã qua sử dụng, rác thải sinh hoạt và phụ phẩm nông nghiệp.
- Khả năng giảm phát thải khí nhà kính của SAF lên đến 80% so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống trong suốt vòng đời sản phẩm.
- Đây là giải pháp 'drop-in', nghĩa là có thể sử dụng trực tiếp cho các dòng máy bay hiện nay mà không cần thay đổi cấu trúc động cơ.
- Doanh nghiệp có thể mua chứng nhận SAF có xác minh qua hãng bay hoặc đơn vị giao nhận để ghi nhận giảm phát thải Scope 3 trong chuỗi cung ứng.
Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) là gì?
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, ngành vận tải hàng không đang đứng trước áp lực rất lớn về việc cắt giảm lượng khí thải carbon. Nhiên liệu hàng không bền vững (Sustainable Aviation Fuel - SAF) đã nổi lên như một giải pháp thực tế và hiệu quả nhất hiện nay. Khác với nhiên liệu phản lực truyền thống (Jet A hoặc Jet A-1) được tinh chế từ dầu mỏ, SAF được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu tái tạo và bền vững.
Các nguồn nguyên liệu phổ biến để sản xuất SAF bao gồm:
- Dầu ăn đã qua sử dụng và mỡ động vật.
- Rác thải rắn sinh hoạt từ các đô thị.
- Phụ phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp (như rơm rạ, vỏ trấu, gỗ vụn).
- Các loại cây trồng không cạnh tranh với lương thực trên đất bạc màu.
Điểm đặc biệt nhất của SAF chính là tính chất 'drop-in'. Điều này có nghĩa là SAF được pha trộn với nhiên liệu phản lực truyền thống (theo tiêu chuẩn hiện hành, tỷ lệ pha tối đa 50%) và sử dụng trực tiếp cho động cơ máy bay cũng như hạ tầng tiếp nhiên liệu hiện có mà không cần thay đổi kỹ thuật. Tại Viet Power Logistics (VPL), chúng tôi nhận thấy đây là bước ngoặt quan trọng để duy trì tốc độ luân chuyển hàng hóa toàn cầu mà vẫn đảm bảo trách nhiệm với môi trường.
Tại sao ngành vận tải hàng không đẩy mạnh sử dụng SAF?
Ngành hàng không đóng góp một phần đáng kể vào tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng '0' (Net Zero) vào năm 2050 theo cam kết của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), việc chuyển đổi năng lượng là bắt buộc.
1. Khả năng giảm phát thải vượt trội
Mặc dù khi cháy trong động cơ, SAF vẫn giải phóng CO2, nhưng lượng CO2 này vốn đã được các nguyên liệu sinh học hấp thụ từ khí quyển trong quá trình phát triển (đối với cây trồng) hoặc là lượng phát thải được tận dụng lại (đối với rác thải). Khi tính toán trên toàn bộ vòng đời từ khâu sản xuất đến khi tiêu thụ, SAF có thể giúp giảm tới 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu hóa thạch.
2. Đáp ứng các quy định pháp lý khắt khe
Nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt là Liên minh Châu Âu (EU), đang áp dụng các quy định nghiêm ngặt về hạn ngạch sử dụng SAF cho các chuyến bay cất cánh từ sân bay của họ. Theo quy định ReFuelEU Aviation, nhà cung cấp nhiên liệu tại các sân bay EU phải pha tối thiểu 2% SAF từ năm 2025, 6% vào năm 2030 và 70% vào năm 2050; các hãng bay phải nạp phần lớn nhiên liệu tại sân bay EU. Bên vi phạm bị phạt tiền, và chi phí SAF phần nào được chuyển vào giá cước.
3. Đảm bảo an ninh năng lượng
Việc đa dạng hóa nguồn nhiên liệu giúp ngành hàng không giảm sự phụ thuộc vào biến động giá dầu thô và các rủi ro địa chính trị. SAF có thể được sản xuất tại địa phương từ nguồn rác thải sẵn có, tạo ra một chuỗi cung ứng năng lượng tự chủ và bền vững hơn.
Lợi ích đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam
Có thể quý doanh nghiệp sẽ thắc mắc: 'Việc hãng hàng không dùng nhiên liệu gì thì có liên quan gì đến chi phí và hoạt động của chúng tôi?'. Thực tế, sự ảnh hưởng là rất rõ rệt trong tương lai gần:
- Giảm phát thải Scope 3: Đối với các doanh nghiệp lớn có báo cáo phát triển bền vững (ESG), lượng phát thải từ việc vận chuyển hàng hóa (Scope 3) là một chỉ số quan trọng. Sử dụng các tuyến vận tải hàng không có cam kết SAF sẽ giúp doanh nghiệp làm đẹp hồ sơ năng lực trước các đối tác quốc tế.
- Đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế: nhiều nhà nhập khẩu tại EU, Mỹ, Nhật Bản yêu cầu nhà cung cấp báo cáo phát thải chuỗi cung ứng; vận tải phát thải thấp giúp cải thiện hồ sơ ESG. (Riêng cơ chế CBAM của EU hiện chỉ áp dụng cho một số ngành như thép, nhôm, xi măng, phân bón và chưa tính phát thải vận chuyển.)
- Xây dựng thương hiệu bền vững: Việc đồng hành cùng các đơn vị logistics như VPL trong các giải pháp xanh giúp doanh nghiệp khẳng định giá trị thương hiệu và trách nhiệm xã hội.
Những thách thức hiện hữu
Mặc dù tiềm năng là rất lớn, nhưng SAF vẫn đang đối mặt với một số rào cản khiến nó chưa thể thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch ngay lập tức:
| Tiêu chí | Nhiên liệu truyền thống | Nhiên liệu SAF |
|---|---|---|
| Giá thành | Thấp, ổn định theo thị trường dầu mỏ | Cao hơn gấp 2-4 lần do chi phí sản xuất |
| Sản lượng | Dồi dào, hệ thống phân phối toàn cầu | Còn hạn chế, đang trong giai đoạn mở rộng quy mô |
| Hạ tầng | Sẵn có | Tương thích hoàn toàn (Drop-in) |
Hiện nay, các hãng hàng không và các đơn vị giao nhận lớn đang nỗ lực thông qua các chương trình tín chỉ carbon hoặc phụ phí xanh để bù đắp chi phí chênh lệch này, nhằm khuyến khích sản xuất SAF ở quy mô công nghiệp lớn hơn để hạ giá thành.
Lời kết và giải pháp từ Viet Power Logistics (VPL)
Nhiên liệu hàng không bền vững SAF không còn là khái niệm xa vời mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của ngành logistics toàn cầu. Tại Viet Power Logistics (VPL), chúng tôi luôn cập nhật những xu hướng mới nhất từ IATA và các hãng hàng không để tư vấn cho quý khách hàng những giải pháp vận chuyển tối ưu nhất, không chỉ về thời gian, chi phí mà còn về mức độ thân thiện với môi trường.
Dù doanh nghiệp của bạn đang vận chuyển hàng bách hóa thông thường hay các mặt hàng nhạy cảm, hàng nguy hiểm (DG) bằng đường hàng không, VPL cam kết cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, tuân thủ các quy định quốc tế mới nhất, giúp chuỗi cung ứng của bạn luôn thông suốt và bền vững. Hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi tại TP. Hồ Chí Minh để được tư vấn chi tiết về lộ trình vận tải xanh cho doanh nghiệp của bạn.
Bài viết mang tính tham khảo, được VPL tổng hợp từ các nguồn công khai tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi – vui lòng liên hệ VPL để được tư vấn cho lô hàng cụ thể.